To była jedna z tych rozmów, po których człowiek wraca do domu i jeszcze przez dwie godziny analizuje każde wypowiedziane słowo. Gościłem u Olgi w jej podcaście i chociaż znamy się od dobrych sześciu lat, ta wymiana myśli weszła na poziomy, których rzadko dotykamy w codziennej komunikacji biznesowej.
Dlaczego o tym piszę? Bo jako właściciel firmy usługowej prawdopodobnie masz za sobą dziesiątki szkoleń, przeczytane stosy książek i wykupione kursy od topowych mentorów. A mimo to, gdy przychodzi „moment prawdy” – trudny klient, odejście pracownika czy nagły kryzys – cała ta wiedza idzie w odstawkę, a Ty reagujesz tak, jakbyś znów miał 10 lat i kłócił się na podwórku.
Dziś opowiem Ci, dlaczego wiedza bez stabilności psychicznej jest bezużyteczna i jak realnie pracować z blokadami mentalne, które usilnie utrudniają Twój rozwój.
Wiedza to nie wszystko – liczy się dostęp do zasobów
Jak pokonać blokady mentalne w biznesie?
Zauważyłem to u siebie i widzę to u moich klientów: na pewnym etapie rozwoju zdobywanie nowej wiedzy przestaje być priorytetem. To, czego naprawdę potrzebujesz, to stabilność psychiczna, żebyś mógł z tych zasobów, które już masz, po prostu skorzystać.
Wyobraź sobie, że Twój mózg to najnowocześniejszy komputer. Wiedza to oprogramowanie. Ale co z tego, że masz wgrany program do profesjonalnych negocjacji, skoro Twój procesor (układ nerwowy) właśnie się przegrzał i wszedł w tryb awaryjny? Jeśli jesteś w reakcji strachu, walki lub ucieczki, nie zachowasz się tak, jak „powinieneś”. Zachowasz się tak, jak pozwoli Ci na to Twój stan emocjonalny.
W biznesie usługowym pożary gasisz kilka razy dziennie. Sztuka polega na tym, by robić to bez emocjonalnych wyskoków – bez tej niszczącej euforii, ale też bez paraliżującego smutku czy apatii.
Okno tolerancji: Czy wypadasz z trasy?
W psychologii mówimy o tzw. oknie tolerancji. To Twoja strefa bezpieczeństwa, w której działasz racjonalnie. Kiedy bodziec (np. negatywny komentarz w sieci czy opóźnienie w projekcie) jest zbyt silny, wypadasz poza to okno.
Hiperaktywacja: Czujesz „korbę”, złość, chcesz walczyć.
Hipoaktywacja: Odcinasz się, czujesz pustkę, nie masz siły wstać z fotela.
Z Olgą rozmawialiśmy o tym, że nasze zadanie to nie unikanie emocji, ale poszerzanie tego okna. Chodzi o to, by czuć coraz silniejsze emocje, ale jednocześnie nie tracić kontroli nad „korą nową” – tą częścią mózgu, która odpowiada za Twoje mądre decyzje biznesowe.
Przestań wyrzucać emocje, zacznij je przeżywać
Wiele osób myli wyrzucanie emocji z ich przeżywaniem. Widziałem ostatnio modę na crash roomy – dostajesz bejsbola i rozwalasz meble, żeby „wyrzucić złość”. Problem w tym, że to tylko uczy Twój układ nerwowy, że nie potrafi sobie z emocją poradzić inaczej niż poprzez agresywny wyrzut.
Nauka mówi jasno: świadome przeżywanie emocji trwa około 90 sekund. Jeśli poczujesz złość, ale dasz jej być w środku, zrozumiesz ją i pozwolisz jej przepłynąć przez ciało, ona zostanie zmetabolizowana. Nie musi przejmować nad Tobą kontroli.
„Można czuć złość, nie będąc zdenerwowanym”. To zdanie, które często powtarzam moim klientom. To jest właśnie ta wolność, której szukasz.
Przeprogramuj swoje automaty (NLP w praktyce)
Działasz na autopilocie. Każdy z nas działa. Nasz mózg uwielbia algorytmy: Bodziec -> Reakcja -> Nagroda. Problem w tym, że większość tych algorytmów zaciągnęliśmy z dzieciństwa. Reagujesz na szefa (lub klienta) tak, jak reagowałeś na ojca, bo Twój mózg nie widzi różnicy w „strukturze” tego stresu.
W NLP (Programowaniu Neuro-Lingwistycznym), w którym się specjalizuję, nie grzebiemy latami w przeszłości. My robimy podmiankę.
Zostawiamy ten sam bodziec, zostawiamy nagrodę dla mózgu, ale podmieniamy zachowanie. Sam miałem taki case: kiedy ktoś czegoś nie rozumiał, od razu się denerwowałem. „Jak można być tak tępym?” – myślałem. To niszczyło moje relacje i biznes. Przeprogramowałem ten nerw na ciekawość. Teraz, gdy ktoś nie łapie, staję się dociekliwy: „Jak mogę mu to wytłumaczyć jego słowami?”. Ta mała zmiana całkowicie odmieniła mój onboarding pracowników i relacje z bliskimi.
Czy boisz się, że stracisz tożsamość?
Wiele osób boi się pracy nad sobą, bo myślą, że stracą siebie. „Arek, jeśli przestanę być taki wybuchowy, to stracę mój pazur w biznesie”.
Prawda jest taka, że zmiana nastąpi. Ale zadaj sobie pytanie: czy to, kim jesteś teraz – działając na programach sprzed 20 lat – to naprawdę Twoja tożsamość? Czy może dopiero, gdy odstawisz te nieświadome algorytmy, zyskasz wolność, by być sobą? Stanie się sobą to „odstawanie się” od tego, czym stałeś się przez przypadek.
Szybka pomoc: Jak wrócić do teraźniejszości?
Jeśli czujesz, że właśnie odpala Ci się „stary program”, spróbuj tych dwóch technik, o których wspominałem w podcaście:
Technika 5 zmysłów (Uważność): Zatrzymaj się. Powiedz na głos lub w myślach: „Widzę lampę, słyszę szum za oknem, czuję dotyk rąk o blat stołu”. To sygnał dla mózgu: „Hej, nie jesteśmy w 1997 roku na lekcji matematyki, jesteśmy tu i teraz, w 2026 roku. Jesteśmy bezpieczni”.
Liczenie palców: Skup się na dłoni. Mały, serdeczny, środkowy, wskazujący, kciuk. To proste zadanie kognitywne odciąga krew z ośrodków emocjonalnych do kory przedczołowej.
To są plasterki. One pomagają na chwilę. Aby zbudować „autostradę” nowych zachowań, trzeba wejść głębiej w strukturę tego, jak Twój mózg przetwarza informacje.
Podsumowanie: Twoja rola w tym procesie
Jako terapeuta i coach nie jestem od tego, żeby mówić Ci, jak masz żyć. Nigdy nie projektuję rozwiązań za klienta. Pytam zawsze: „Co chcesz w zamian?”. Jeśli Twoje obecne zachowanie Ci nie służy, to Ty musisz wiedzieć, jak chcesz się czuć w idealnym świecie.
Praca nad blokadami to nie jest jednorazowy camp, z którego wracasz „naprawiony”. To proces budowania nowych ścieżek neuronalnych. Na początku to jak przebijanie się z maczetą przez dżunglę. Ale z każdą sesją, z każdym treningiem, ta ścieżka staje się coraz szersza, aż w końcu stanie się Twoją nową, domyślną autostradą.
Warto brać odpowiedzialność za swoje życie. I cieszę się, że coraz więcej z Was szuka profesjonalnych narzędzi, zamiast zostawać samemu ze swoimi „piwnicami”.
Dziękuję Oldze za to zaproszenie i za to, że mogliśmy o tym tak szczerze pogadać.
Prowadzisz firmę i czujesz, że blokady mentalne trzymają Twój biznes w miejscu?
Zamiast grzebać w przeszłości, zacznijmy projektować Twoją przyszłość.
