Dlaczego cele SMART nie działają? – Głębokie spojrzenie na skuteczne wyznaczanie celów

W świecie rozwoju osobistego i biznesu metoda SMART jest powszechnie uznawana za standard w wyznaczaniu celów. Jednak Arek Lewandowski, ekspert neurolingwistycznego programowania (NLP), podważa skuteczność samego zapisywania celów według tej metody. W swoim materiale dzieli się doświadczeniami i wiedzą, które zdobył przez lata pracy z przedsiębiorcami, menedżerami i ekspertami, a także podczas szkoleń u twórcy NLP, doktora Richarda Bandlera. W niniejszym artykule przybliżymy, dlaczego cele SMART często nie przynoszą oczekiwanych rezultatów oraz jak podejść do wyznaczania celów, by faktycznie je realizować.

Kim jest Arek Lewandowski i dlaczego warto słuchać jego wskazówek?

Arek Lewandowski to ekspert w dziedzinie neurolingwistycznego programowania, który od lat pomaga ludziom osiągać więcej w krótszym czasie, jednocześnie redukując poziom stresu. Jego doświadczenie obejmuje zarówno praktykę, jak i modelowanie zachowań osób odnoszących sukcesy. Dzięki temu opracował własną, skuteczną metodę wyznaczania celów, która pozwoliła mu m.in. dwukrotnie ukończyć wyścig Ironmana, schudnąć 45 kilogramów oraz zbudować i sprzedać biznes generujący milionowe przychody.

Czym są cele i dlaczego samo zapisanie ich metodą SMART nie wystarcza?

Metoda SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) to popularny sposób na formułowanie celów, który ma pomóc w ich precyzyjnym określeniu i realizacji. Jednak Arek Lewandowski zauważa, że samo zapisanie celu według tej metody nie wywołuje w mózgu nowych ścieżek neuronalnych, które są niezbędne do faktycznego działania.

Dla mózgu cel zapisany na kartce to tylko informacja, która niekoniecznie jest atrakcyjna ani emocjonalnie angażująca. Jeśli nie potrafimy wyobrazić sobie siebie osiągającego ten cel i nie doświadczamy emocji z nim związanych, szanse na realizację są minimalne.

Blokady mentalne – niewidzialne przeszkody na drodze do celu

Jednym z kluczowych powodów, dla których cele SMART nie działają, są blokady mentalne. Nasze przekonania, strategie realizacji wartości, środowisko, kultura, religia czy wpływ rodziny tworzą „łańcuchy”, które nas ograniczają. Aby ruszyć do przodu, trzeba najpierw zerwać te więzy.

Arek podkreśla, że wiele osób wyznacza cele, nie mając jasnej wizji swojego życia ani kierunku, w którym chcą podążać. Bez tej wizji nawet najlepsze cele nie będą motywujące, a dalsze działania mogą prowadzić do frustracji i braku satysfakcji.

Jak zacząć? Od wizji do celów

Budowanie wizji

Pierwszym krokiem jest stworzenie własnej, osobistej wizji życia – jak chcemy, aby wyglądało za 10 lat, gdyby nic nas nie ograniczało. Arek zaleca, by wejść w odpowiedni stan świadomości, pozbyć się mentalnych więzów i pozwolić sobie na swobodne marzenia. To pozwala na odkrycie obrazów i pomysłów, które wcześniej były niedostępne.

Ewaluacja życia – własne koło życia

Kolejnym etapem jest ocena obecnej sytuacji życiowej. Popularne ćwiczenie „koło życia” warto wykonać w sposób indywidualny, tworząc własne kategorie ważne dla siebie – mogą to być finanse, zdrowie, relacje rodzinne, rozwój duchowy, sport czy inne aspekty.

Następnie należy ocenić każdy obszar, a przede wszystkim zadać sobie pytanie, dlaczego ocena jest taka, a nie inna. To pozwala zidentyfikować obszary, które najbardziej nas obciążają i wymagają poprawy.

Wyznaczanie celów – kuloodporne cele zamiast SMART

Arek opracował własną metodę wyznaczania celów, którą nazywa „kuloodpornymi celami”. To rozszerzona wersja SMART, która uwzględnia nie tylko precyzyjne określenie celu, ale także jego powiązanie z wizją oraz procesem transformacji wewnętrznej.

Kluczowym elementem jest identyfikacja i rozbijanie blokad, które uniemożliwiają realizację celów. W tym celu stosuje się techniki NLP, które pozwalają na przeprogramowanie mózgu, zmianę przekonań i strategii realizacji potrzeb, bez zmiany samych potrzeb.

Proces osiągania celów – krok po kroku

1. Wizja – jasny obraz życia, do którego dążymy.
2. Ewaluacja – ocena obecnego stanu i identyfikacja obszarów do poprawy.
3. Wyznaczenie celów – formułowanie kuloodpornych celów powiązanych z wizją.
4. Identyfikacja blokad – rozpoznanie mentalnych przeszkód.
5. Rozbijanie blokad – zastosowanie technik NLP do zmiany ograniczających programów.
6. Mapa sukcesu – plan działań niezbędnych do realizacji celów.
7. Wdrażanie nawyków – tworzenie i hierarchizacja nawyków wspierających realizację działań.
8. Działanie i utrwalenie – konsekwentne wykonywanie zaplanowanych kroków i automatyzacja zachowań.

Rola nawyków w osiąganiu celów

Arek podkreśla, że wdrażanie wielu zmian naraz jest nieskuteczne, ponieważ mózg buntuje się przeciwko nadmiarowi nowych informacji i wymagań. Dlatego warto wprowadzać zmiany stopniowo, po jednej nawyku na raz, co pozwala na trwałe efekty.

Przykładem jest jego własna przemiana – utrzymanie wagi po schudnięciu 45 kilogramów przez ponad 6 lat dzięki konsekwentnemu wdrażaniu zdrowych nawyków.

Podsumowanie – dlaczego cele SMART to za mało?

Metoda SMART to dobry punkt wyjścia, ale sama w sobie nie gwarantuje sukcesu. Kluczem do realizacji celów jest głęboka praca nad sobą, zrozumienie własnych potrzeb, identyfikacja i rozbijanie blokad oraz budowanie silnej wizji, która będzie motorem działania.

Arek Lewandowski pokazuje, że skuteczne wyznaczanie celów to proces transformacji, który wymaga pracy na poziomie neurologicznym i emocjonalnym. Tylko wtedy cele stają się realne, a droga do ich realizacji – jasna i satysfakcjonująca.